قرص پروپرانولول؛ کاربردها، عوارض و نحوه مصرف
تأیید شده توسط پزشکان بیمارستان دل آرام سینا
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان بیمارستان دل آرام سینا مشاوره بگیرید.
پروپرانولول از داروهای پر کاربرد است که پزشکان برای کاهش فشار خون، تنظیم ضربان قلب، درمان اضطراب و پیشگیری از میگرن تجویز می کنند. این دارو به کنترل علائمی مثل تپش قلب و لرزش دست کمک می کند.
با کمک پروپرانولول، لرزش دست و اضطراب را کنترل کن!
پزشکان ما در بیمارستان اعصاب روان دل آرام با تجربه بالا در تجویز داروهای ضد اضطراب و لرزش، آماده ایم تا بهترین راه کار رو بهت پیشنهاد بدن.برای شروع درمان، همین الان فرم زیر را پر کن و قدمی مهم برای بهبود حالت بردار.
فرم تماس با ما
اطلاعات شناسنامه ای داروی پروپرانولول
مشخصه | توضیحات |
نام دارو | پروپرانولول (Propranolol) |
نام تجاری | ایندرال، هِمانجیول، اینوپران |
گروه دارویی | بتابلاکر غیرانتخابی |
شکل دارویی | قرص، کپسول، شربت خوراکی، آمپول تزریقی |
دوزهای رایج | ۱۰، ۲۰، ۴۰، ۶۰، ۸۰ و ۱۶۰ میلی گرم |
نحوه مصرف | خوراکی یا تزریقی (بسته به وضعیت بیمار) |
موارد مصرف | فشار خون بالا، درد در قفسه سینه، میگرن، اضطراب، آریتمی قلبی، لرزش دست |
متابولیسم | در کبد (بیشتر با آنزیم CYP1A2) |
نیمه عمر دارو | حدودا 3 تا 6 ساعت |
دفع دارو | بیشتر از طریق کلیه ها |
رده بارداری | گروهC در بارداری با احتیاط مصرف شود |
تداخلات دارویی | انسولین، دارو های ضد افسردگی، وارفارین، دیلتیازم |
موارد منع مصرف | آسم، نارسایی شدید قلب، شوک قلبی |
افرادی که افسردگی، اضطراب، اعتیاد، مشکلات خانوادگی یا فشارهای اجتماعی شدید دارند، بیشتر در معرض خطر هستند.
قرص پروپرانولول چیست؟
پروپرانولول یکی از داروهای پر کاربرد در گروه بتابلاکر ها است. این دارو با بستن گیرنده های بتا در قلب و رگ ها، اثر هورمون های استرس مثل آدرنالین رو کم می کنه. وقتی این گیرنده ها بسته می شوند، ضربان قلب پایین میاد، فشار خون کاهش پیدا میکند و قلب راحت تر کار می کند. به همین دلیل، پروپرانولول به بهبود کارکرد سیستم قلبی و کاهش علائم اضطراب کمک می کنه.
چه شکل هایی از پروپرانولول وجود دارد؟
این دارو در چند نوع مختلف تولید میشه:
- قرص خوراکی با دوزهای ۱۰، ۲۰، ۴۰، ۸۰ و ۱۶۰ میلی گرم
- کپسول با اثر طولانی
- محلول خوراکی برای مصرف راحت تر
- آمپول تزریقی که بیشتر توی بیمارستان ها و در شرایط اورژانسی استفاده میشه
دوز مصرف و کاربردهای اصلی پروپرانولول
مقدار مصرف پروپرانولول بسته به نوع بیماری و شرایط جسمی هر فرد فرق می کند. پزشکان در بیمارستان روانپزشکی دل آرام معمولاً از این دارو برای موارد زیر استفاده می کنند:
کاربرد درمانی | مقدار رایج مصرف |
کنترل فشار خون بالا | ۴۰ تا ۱۶۰ میلی گرم در روز |
درمان آنژین (درد قفسه سینه) | ۸۰ تا ۳۲۰ میلی گرم در روز |
پیشگیری از میگرن | ۸۰ تا ۲۴۰ میلی گرم در روز |
کاهش اضطراب و تپش قلب در موقعیت های استرس زا | ۱۰ تا ۴۰ میلی گرم قبل از رویداد |
درمان آریتمی قلبی | ۱۰ تا ۳۰ میلی گرم، سه تا چهار بار در روز |
پروپرانولول یکی از داروهای پر کاربرد در گروه بتابلاکر ها است که برای درمان و کنترل چندین بیماری و مشکل پزشکی استفاده می شود. این دارو با کاهش ضربان قلب و فشار خون، به بهبود وضعیت بیمار کمک می کند.
موارد اصلی مصرف پروپرانولول عبارتند از:
- فشار خون بالا
پروپرانولول با کاهش ضربان قلب و فشار داخل رگ ها، فشار خون را کنترل می کند. - درمان و پیشگیری از آنژین صدری
این دارو نیاز قلب به اکسیژن را کاهش داده و از بروز درد قفسه سینه جلوگیری می کند. - درمان آریتمی قلبی
در صورتی که ضربان قلب نامنظم یا زیاد باشد، پروپرانولول به تنظیم ریتم قلب کمک می کند. - پیشگیری از میگرن
پروپرانولول با کاهش حساسیت رگ های مغزی، مانع حملات میگرنی می شود. - کاهش علائم اضطراب
این دارو در کاهش تپش قلب، لرزش دست و دیگر علائم اضطراب مؤثر است. - کنترل علائم پر کاری تیروئید
پروپرانولول به کاهش تپش قلب و تعریق در بیماران مبتلا به پر کاری تیروئید کمک می کند. - پیشگیری از خونریزی در واریس مری
این دارو فشار خطر خونریزی را کم می کند. - درمان فئوکروموسیتوما
پروپرانولول به همراه داروهای دیگر برای کنترل فشار خون در بیماران مبتلا به این تومور استفاده می شود. - کاهش علائم ترک الکل
این دارو در کاهش اضطراب و تپش قلب ناشی از ترک الکل مؤثر است.
دل آرام؛ همراهی مطمئن برای مصرف ایمن و اصولی پروپرانولول
در مصرف دارویی مانند پروپرانولول، آگاهی از دوز مناسب، زمان مصرف و تداخل های احتمالی با دیگر داروها اهمیت زیادی دارد. در بیمارستان روانپزشکی دل آرام، تیمی از پزشکان متخصص و مشاوران دارویی با دقت وضعیت شما را بررسی می کنند و راهنمایی های لازم را برای مصرف ایمن این دارو ارائه می دهند. اگر به دنبال درمان مؤثر اضطراب، لرزش دست یا اختلالات قلبی هستید، دل آرام همراه مطمئن شما در مسیر درمان خواهد بود. برای دریافت مشاوره و شروع درمان، همین امروز با ما تماس بگیرید.
نحوه مصرف پروپرانولول
مقدار مصرف پروپرانولول بسته به نوع بیماری و وضعیت بیمار متفاوت است. پزشک بر اساس نیاز هر فرد، دوز مناسب را تعیین می کند. برای درمان مشکلات قلبی، فشار خون بالا و اضطراب، دوزهای مختلفی تجویز می شود.
قرص های طولانی اثر معمولاً یک یا دو بار در روز مصرف می شوند، اما انواع معمولی ممکن است نیاز باشد چند بار در روز مصرف شوند. بهتر است دارو را هر روز در یک ساعت مشخص مصرف کنید تا اثر آن ثابت باقی بماند.
پروپرانولول را می توانید با غذا یا بدون غذا مصرف کنید، اما مهم است که همیشه به یک شکل مشخص (مثلاً همیشه بعد از غذا) آن را مصرف کنید تا جذب دارو یکنواخت باشد.
نکات مهم قبل از مصرف
قبل از مصرف دارو، بهتر است نبض و فشار خون خود را اندازه بگیرید. اگر نبض کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه یا فشار سیستولی (عدد بالایی) کمتر از ۸۰ میلی متر جیوه بود، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
دارو را بیشتر از مقدار تجویز شده مصرف نکنید. اگر یک نوبت مصرف را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اما اگر کمتر از ۸ ساعت به نوبت بعدی مانده، نوبت فراموش شده را رها کرده و طبق برنامه قبلی ادامه دهید.
اگر پروپرانولول را چند بار در روز مصرف می کنید و دوز قبلی را دیر مصرف کردهاید، به هیچ وجه دو برابر دارو نخورید.
دوزهای رایج و تنظیم مصرف
برای فشار خون بالا، معمولاً دوز شروع ۴۰ میلی گرم دو بار در روز است. پزشک ممکن است این مقدار را بر اساس پاسخ بدن شما کم یا زیاد کند.
برای پیشگیری از میگرن، معمولاً دوز اولیه ۸۰ میلی گرم در روز است که ممکن است تغییر کند.
مدت زمان شروع اثر دارو
پروپرانولول معمولی معمولا ظرف یک تا دو ساعت اثر خود را نشان می دهد. نوع طولانی اثر دارو ممکن است چند ساعت طول بکشد تا به سطح مناسب در خون برسد.
برخی اثرات مثل کاهش ضربان قلب سریع تر ظاهر می شوند، اما تاثیر کامل دارو بر فشار خون یا اضطراب ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد.
عوارض جانبی پروپرانولول
پروپرانولول مانند سایر داروهای گروه بتابلاکر ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض جانبی شود. شدت و نوع این عوارض به دوز مصرفی و شرایط جسمی هر فرد بستگی دارد.
عوارض دوز بالای مصرف پروپرانولول
مصرف بیش از حد پروپرانولول می تواند خطرناک باشد و باعث کاهش شدید ضربان قلب و افت فشار خون شود. در موارد حاد، ممکن است علائمی مثل تشنج، آسیب مغزی و حتی از دست دادن هوشیاری رخ دهد. اگر احساس کردی دوز دارو را بیشتر از حد مصرف کردی یا علائم شدید داشتی، سریعاً به مراکز درمانی مراجعه کن.
عوارض جانبی رایج
بعضی افراد در شروع مصرف دارو ممکن است علائم زیر را تجربه کنند که معمولاً با گذشت زمان و سازگاری بدن کاهش پیدا می کند:
- تاری دید
- خواب آلودگی و خستگی
- سرگیجه و احساس سبکی سر
- مشکلات خواب مثل بی خوابی یا کابوس های شبانه
- اضطراب
- یبوست یا اسهال
- ضعف عضلانی یا درد مفاصل
- کاهش توانایی جنسی
- خشکی و تحریک چشم ها
عوارض جانبی جدی که نیاز به مراقبت فوری دارند
در موارد نادر، پروپرانولول می تواند باعث مشکلات جدی تری شود که باید فوراً به پزشک اطلاع داده شوند، از جمله:
- واکنش های حساسیتی مثل خارش، کهیر، تورم صورت، لب ها یا زبان
- مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس یا خس خس سینه، به خصوص در بیماران آسمی
- تغییرات خطرناک در قند خون که برای بیماران دیابتی اهمیت دارد
- سردی دست ها و پاها به دلیل کاهش جریان خون
- خشکی و پوسته پوسته شدن پوست
- گیجی و هذیان
- گرفتگی یا ضعف شدید عضلات
- کاهش بیش از حد ضربان قلب
- تورم در پاها یا مچ ها
- افزایش وزن ناگهانی
- حالت تهوع و استفراغ طولانی مدت
اگر هر یک از این علائم جدی را دیدی، به ویژه تنگی نفس، تورم شدید یا ضربان قلب بسیار پایین، بدون معطلی به پزشک مراجعه کن.
موارد منع مصرف و هشدارها
افرادی که نباید پروپرانولول مصرف کنند
- بیماران آسمی: پروپرانولول ممکن است علائم آسم را بدتر کند. به همین دلیل برای افراد مبتلا به آسم توصیه نمی شود.
- افراد با مشکلات شدید قلبی: افرادی که دچار مشکلات شدید قلبی مانند بلوک قلبی یا نارسایی قلبی هستند، ممکن است نتوانند از این دارو استفاده کنند.
- افراد با فشار خون پایین: این دارو فشار خون را کاهش می دهد و برای کسانی که فشار خون پایین دارند، ممکن است خطرناک باشد.
مصرف در دوران بارداری و شیردهی
- بارداری: پروپرانولول ممکن است برای جنین مضر باشد و باید فقط تحت نظر پزشک و با احتیاط مصرف شود.
- شیردهی: مقدار کمی از این دارو وارد شیر مادر می شود؛ بنابراین در دوران شیردهی باید حتماً با پزشک مشورت کنید.
هشدارها و موارد نیازمند مراجعه به پزشک:
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مصرف پروپرانولول را متوقف کرده و فوراً با پزشک تماس بگیرید:
- مشکل در تنفس یا تنگی نفس
- سرد شدن کف دست و پا
- ضربان قلب کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه
- سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم هنگام بلند شدن از حالت خوابیده
- تورم دست ها، پاها یا افزایش وزن ناگهانی
- افسردگی، گیجی یا توهم
- درد در قفسه سینه، مفاصل یا کمر
- تب، گلودرد یا کبودی غیرعادی
هشدار خواب آلودگی
پروپرانولول ممکن است باعث خواب آلودگی شود. تا زمانی که با اثرات دارو آشنا نشده اید، از رانندگی یا کار با ماشین آلات خودداری کنید.
هشدار برای بیماران دیابتی
این دارو می تواند قند خون را کاهش دهد و علائم کاهش قند خون مانند تعریق، لرزش و ضربان قلب تند را مخفی کند. اگر دیابت دارید یا داروهای کاهش قند مصرف می کنید، حتماً با پزشک خود در این باره صحبت کنید.
نکات مهم درباره قطع مصرف دارو
قطع ناگهانی پروپرانولول بدون مشورت پزشک می تواند مشکلات جدی مثل تغییرات ضربان قلب، فشار خون بالا، درد قفسه سینه، حمله قلبی یا تشدید آسم ایجاد کند.
هشدار در مورد واکنش های آلرژیک
اگر علائم آلرژی مانند بثورات پوستی، خارش، کهیر، مشکل در تنفس یا تورم صورت، لب ها، زبان یا گلو را دیدید، سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.
مصرف الکل
نوشیدن الکل ممکن است میزان پروپرانولول در بدن را افزایش داده و عوارض جانبی دارو را بیشتر کند. بهتر است هنگام مصرف دارو از الکل پرهیز کنید.
تداخلات دارویی پروپرانولول
پروپرانولول ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و اثر یا عوارض آن را تغییر دهد. از جمله این داروها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- مسدودکننده های آلفا مثل پرازوسین
- داروهای ضد اسید معده مثل هیدروکسید آلومینیوم
- داروهای ضد روان پریشی مثل کلرپرومازین
- داروهای کاهش فشار خون مانند کلونیدین، هیدرالازین و متیل دوپا
- اپی نفرین
- داروهای قلبی مانند دیگوکسین، دیسوپیرامید، پروپافنون و کینیدین
- تئوفیلین
- هورمون های تیروئید مثل لووتیروکسین
- وارفارین
- داروهای ضد افسردگی مانند فلوکستین، فلووکسامین و پاروکستین
قبل از شروع مصرف پروپرانولول حتماً تمامی داروهای مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید تا از بروز تداخلات جلوگیری شود.
مصرف پروپرانولول می تواند با عوارض جانبی همراه باشد. از عوارض شایع این دارو می توان به خستگی، سرگیجه، سردی دست و پا، اختلال خواب، کند شدن ضربان قلب، تهوع و ناراحتی معده اشاره کرد. عوارض کمتر شایع یا جدی تر شامل تنگی نفس، افت شدید فشار خون، افسردگی، مشکلات حافظه و واکنش های آلرژیک است
منبع : www.nhs.uk
چرا نباید پروپرانولول را ناگهانی قطع کرد؟
قطع ناگهانی پروپرانولول می تواند مشکلات جدی ایجاد کند. این دارو مستقیماً روی سیستم قلب و عروق تأثیر می گذارد. اگر مصرف دارو به طور ناگهانی متوقف شود، ممکن است فشار خون و ضربان قلب به طور ناگهانی تغییر کند و خطر حمله قلبی افزایش یابد.
برای بیماران قلبی، توقف ناگهانی دارو ممکن است باعث افزایش ضربان قلب، درد قفسه سینه یا حتی حمله قلبی شود.
کاهش تدریجی دوز برای جلوگیری از عوارض
برای پیشگیری از این مشکلات، پزشکان دوز پروپرانولول را به آرامی کاهش می دهند. کاهش تدریجی به بدن فرصت می دهد تا به تغییر سطح دارو عادت کند و از بروز عوارض جدی جلوگیری شود.
این روند باید زیر نظر پزشک انجام شود تا خطرات به حداقل برسد و بیمار راحت تر دارو را قطع کند.
آیا پروپرانولول باعث اعتیاد می شود؟
پروپرانولول اعتیاد آور نیست و جزو داروهای بتابلوکر است که برای درمان بیماری های قلبی، فشار خون، اضطراب و میگرن استفاده می شود.
با این حال، قطع ناگهانی دارو می تواند باعث بروز عوارضی مانند اضطراب، افزایش ضربان قلب و بالا رفتن فشار خون شود. به همین دلیل قطع مصرف دارو باید با نظر پزشک و به تدریج انجام شود.
مقالات مرتبط
سخن پایانی
پروپرانولول دارویی مؤثر و پر کاربرد برای کنترل مشکلات قلبی، فشار خون بالا، اضطراب و برخی بیماری های دیگر است. با این حال، مصرف صحیح و دقیق این دارو اهمیت زیادی دارد تا از بروز عوارض ناخواسته جلوگیری شود. همیشه دارو را طبق دستور پزشک مصرف کنید و در صورت نیاز به قطع مصرف، حتماً با پزشک مشورت کنید تا به آرامی و با امنیت کامل درمان خود را پایان دهید.
اگر هرگونه سوال یا نگرانی درباره مصرف پروپرانولول دارید، با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید تا بهترین مراقبت و راهنمایی را دریافت کنید.
سوالات متداول درباره پروپرانولول
پروپرانولول برای چیست؟
پروپرانولول برای درمان فشار خون بالا، اضطراب، میگرن، آریتمی قلبی و لرزش دست استفاده می شود.
آیا پروپرانولول خواب آور است؟
بله، این دارو ممکن است باعث خواب آلودگی شود. بهتر است هنگام مصرف، از رانندگی یا کار با ماشین آلات خودداری کنید.
چند وقت بعد از مصرف پروپرانولول اثر می کند؟
معمولاً بین ۱ تا ۲ ساعت بعد از مصرف، اثرات اولیه دارو ظاهر می شوند.
آیا پروپرانولول اعتیاد آور است؟
خیر، این دارو اعتیاد آور نیست. اما قطع ناگهانی آن می تواند خطرناک باشد و باید با نظر پزشک انجام شود.
آیا می توان پروپرانولول را با معده خالی مصرف کرد؟
بله، اما در بعضی افراد ممکن است باعث ناراحتی معده شود. بهتر است طبق دستور پزشک مصرف شود
پروپرانولول برای چه افرادی ممنوع است؟
افراد مبتلا به آسم، نارسایی قلبی شدید یا فشار خون پایین نباید این دارو را مصرف کنند.
آیا مصرف پروپرانولول در بارداری یا شیردهی بی خطر است؟
مصرف این دارو در دوران بارداری و شیردهی باید با مشورت پزشک انجام شود.
آیا پروپرانولول با داروهای دیگر تداخل دارد؟
بله، با برخی داروها مثل وارفارین، لووتیروکسین، دیگوکسین و داروهای ضد افسردگی تداخل دارد. همیشه پزشک را در جریان داروهایی که مصرف می کنید قرار دهید.
