داروی مونوآمین اکسیداز (MAOIs)
تأیید شده توسط پزشکان بیمارستان دل آرام سینا
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان بیمارستان دل آرام سینا مشاوره بگیرید.
داروهای مهارکننده های مونو آمین اکسیداز (MAOIs) گروهی از داروهای ضد افسردگی هستند که با تنظیم سطح انتقال دهنده های عصبی مانند سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین در مغز به درمان اختلالات روانی و برخی بیماری های عصبی کمک می کنند. این داروها معمولاً زمانی تجویز می شوند که سایر داروهای ضد افسردگی کارایی لازم را نداشته باشند یا بیمار به داروهای دیگر پاسخ نمی دهد. داروهای MAOI معمولاً در درمان افسردگی های شدید و برخی اختلالات اضطرابی استفاده می شوند.
آیا درمانهای معمول افسردگی برات جواب نداده؟
همین حالا فرم زیر رو پر کن و نوبت درمان تخصصی رزرو کن و قدم اول به سمت بهبودی پایدار رو بردار.
فرم تماس با ما
پیامک را دریافت نکردید؟
آنچه می خوانید! ...
Toggleشناسنامه دارویی
ویژگی | توضیحات |
نام دارو | مهار کننده های مونو آمین اکسیداز (MAOIs) |
دسته دارویی | ضد افسردگی، درمان اختلالات عصبی |
نام های تجاری | Nardil, Parnate, Emsam |
روش تجویز | خوراکی، ترانس درمال (چسب پوستی) |
عوارض جانبی احتمالی | افزایش فشار خون، سرگیجه، تهوع |
تداخلات دارویی مهم | داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، SSRI، داروهای سمپاتومیمتیک |
عملکرد مونو آمین اکسیداز (MAO)
آنزیم مونو آمین اکسیداز (MAO) در بدن مسئول تجزیه کردن مهم ترین انتقال دهنده های عصبی است. این انتقال دهنده ها شامل سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین هستند که نقش مهمی در تنظیم خلق و خو، سطح انرژی، و احساسات دارند.
- سروتونین: تنظیم کننده خواب، خلق و خو و اشتها.
- دوپامین: مرتبط با انگیزه، لذت و پاداش.
- نوراپی نفرین: تنظیم کننده واکنش بدن به استرس.
زمانی که آنزیم MAO بیش از حد فعال باشد، می تواند این انتقال دهنده ها را به طور سریع تری تجزیه کرده و در نتیجه باعث کاهش سطح آن ها در مغز شود. این کاهش ممکن است منجر به بروز اختلال افسردگی، اختلال استرس و دیگر بیماری های روانی گردد.
داروهای MAOI با مهار این آنزیم، از تجزیه سریع این مواد شیمیایی جلوگیری می کنند و بنابراین باعث افزایش سطح آن ها در مغز شده و به درمان اختلالات روانی کمک می نمایند.
مهار کننده های مونو آمین اکسیداز چگونه کار می کنند؟
این داروها با تأثیر بر آنزیم MAO، سطح انتقال دهنده های عصبی مانند سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین را در مغز افزایش می دهند.
MAOIs با مهار فعالیت آنزیم مونو آمین اکسیداز، مانع از تجزیه شدن سریع این انتقال دهنده ها می شوند. در نتیجه، سطح آن ها در مغز افزایش می یابد که این افزایش به بهبود علائم اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب کمک می کند.
نحوه عملکرد MAOIs
- مهار آنزیم MAO: این داروها فعالیت آنزیم مونو آمین اکسیداز را مهار کرده و از تجزیه و کاهش سطح سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین جلوگیری می کنند.
- افزایش سطح انتقال دهنده ها: با مهار تجزیه، این مواد شیمیایی در مغز باقی می مانند و تأثیرات خود را تقویت می کنند، که منجر به بهبود وضعیت روانی فرد می شود.
- بهبود خلق و خو و کاهش علائم افسردگی و اضطراب: افزایش این مواد شیمیایی در مغز می تواند باعث کاهش علائم افسردگی، اضطراب و حتی بهبود عملکرد شناختی و احساسی شود.
مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز (MAOIs) با جلوگیری از تجزیه سروتونین، دوپامین و نوراپینفرین توسط آنزیم MAO عمل میکنند و با افزایش سطح این مواد در مغز، به بهبود علائم افسردگی و اضطراب کمک میکنند
منبع : www.ncbi.nlm.nih.gov
کاربردهای درمانی داروهای MAOI
داروهای مهار کننده های مونو آمین اکسیداز (MAOIs) به طور عمده برای درمان انواع اختلالات روانی و عصبی مورد استفاده قرار می گیرند. این داروها به دلیل تاثیرات خاص خود بر سطح انتقال دهنده های عصبی در مغز، می توانند در درمان مشکلات روانی پیچیده و مزمن بسیار مؤثر باشند.
- افسردگی های شدید
MAOIs بیشتر در درمان افسردگی های مقاوم به درمان های دیگر و افسردگی های شدید کاربرد دارند. این داروها به دلیل افزایش سطح سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین در مغز، می توانند به طور مؤثری علائم افسردگی را کاهش دهند.
- اختلال اضطراب عمومی
این داروها همچنین در درمان اختلالات اضطرابی مانند اضطراب عمومی و اضطراب اجتماعی مؤثرند. افزایش سطح سروتونین می تواند موجب بهبود خلق و خو و کاهش نگرانی ها و اضطراب های مزمن شود.
- اختلالات وسواس فکری-عملی (OCD)
MAOIs برای درمان برخی از انواع اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) که با درمان های دیگر پاسخ نمی دهند، کاربرد دارند. این داروها به کاهش رفتارهای وسواسی و اضطراب های ناشی از آن کمک می کنند.
- بیماری پارکینسون
برخی از داروهای MAOI مانند سیلجلین به عنوان درمان کمکی در بیماری پارکینسون استفاده می شوند. این داروها با افزایش سطح دوپامین در مغز به کاهش علائم حرکتی پارکینسون کمک می کنند.
MAOIs به دلیل تأثیر بر سطح انتقال دهنده های عصبی، می توانند در بهبود مشکلات خواب در برخی بیماران مؤثر باشند. البته مصرف این داروها برای درمان بی خوابی نیاز به دقت بیشتری دارد و باید تحت نظر پزشک صورت گیرد.
تداخلات دارویی خطرناک مونو آمین اکسیداز (MAO)
برخی داروها در ترکیب با MAOI ها ممکن است باعث بالا رفتن شدید فشار خون یا مسمومیت شوند:
- داروهای سرماخوردگی مثل پسودوافدرین
- داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مثل آمیتریپتیلین
- داروهای SSRI مانند فلوکستین
- داروهای فشار خون مثل گوانتیدین و رزرپین
تداخلات غذایی
مصرف MAOI ها همراه غذاهای دارای تیامین می تواند باعث بحران فشار خون شود. از مصرف این مواد غذایی پرهیز کن:
- پنیرهای کهنه و شور
- گوشت های فرآوری شده مثل کالباس و سوسیس
- الکل و نوشیدنی های تخمیر شده
- سس سویا
نکات مهم
- قبل از شروع یا قطع هر دارویی، با پزشک یا داروساز مشورت کن.
- در صورت بروز علائمی مثل سردرد شدید، سرگیجه یا بالا رفتن فشار خون، سریعاً به پزشک مراجعه کن
عوارض جانبی و هشدارها
داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز (MAOI) مثل هر داروی دیگر، ممکن است عوارضی داشته باشند. چون این داروها روی انتقال دهنده های عصبی مغز تاثیر مستقیم دارند، مصرف آن ها باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود.
عوارض جانبی شایع
بعضی از عوارض MAOI ها رایج و معمولاً موقتی هستند:
- سرگیجه و خواب آلودگی: مخصوصاً در روزهای اول مصرف دیده می شود. بهتر است شب مصرف شود.
- تهوع و ناراحتی معده: همراه غذا خوردن می تواند این مشکل را کاهش دهد.
- افزایش فشار خون: به خصوص اگر دارو با غذاهای خاص حاوی تیامین مصرف شود.
- بی خوابی: برخی افراد در خوابیدن مشکل پیدا می کنند.
عوارض نادر و خطرناک
این موارد کمتر اتفاق می افتند اما باید خیلی جدی گرفته شوند:
- بحران سروتونین: اگر سطح سروتونین در مغز بیش از حد بالا برود، فرد دچار تب، لرز، بی قراری، ضربان قلب بالا یا حتی بی هوشی می شود. این وضعیت اورژانسی است و نیاز به درمان فوری دارد.
- بحران فشار خون: در صورت مصرف دارو همراه غذا یا داروی ناسازگار، ممکن است فشار خون ناگهان بالا برود.
- آسیب به کبد یا کلیه: به ندرت رخ می دهد ولی افرادی که سابقه بیماری کبدی یا کلیوی دارند باید با احتیاط مصرف کنند.
هشدارهای مهم
برای پیشگیری از بروز مشکلات:
- رژیم غذایی مناسب را رعایت کن: از خوردن غذاهایی که حاوی تیامین هستند (مثل پنیر های کهنه یا سوسیس) پرهیز کن.
- الکل مصرف نکن: ترکیب MAOI با الکل می تواند خیلی خطرناک باشد.
- دوز دارو را تغییر نده: هیچ وقت بدون اجازه پزشک دوز دارو را زیاد نکن.
اگر نشانه ای غیرعادی مثل سردرد شدید، سرگیجه، یا تپش قلب احساس کردی، فوراً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیر. متخصصان ما در بیمارستان روانپزشکی دل آرام همیشه آماده راهنمایی و همراهی با تو هستند.
رژیم غذایی و محدودیت ها هنگام استفاده از MAOIs
مصرف داروهای MAOI نیاز به رژیم غذایی دقیق دارد، چون بعضی غذاها می توانند باعث بالا رفتن خطرناک فشار خون یا بحران سروتونین شوند.
مواد غذایی ممنوع:
- پنیر های کهنه مثل چدار، پارمزان، گودا
- گوشت های فرآوری شده مثل سوسیس، کالباس، گوشت دودی
- الکل و مواد حاوی مخمر
- آجیل ها، شکلات تلخ و قهوه
نکات مهم:
- همیشه قبل از مصرف یا تغییر رژیم با پزشک مشورت کن
- از خوردن خودسرانه غذاهای حساس پرهیز کن
- دستورات رژیمی پزشک را دقیق رعایت کن
نتیجه گیری
داروهای مهارکننده مونو آمین اکسیداز (MAOI) گزینه ای موثر برای درمان افسردگی های شدید و برخی اختلالات عصبی هستند. این داروها با افزایش سطح سروتونین، دوپامین و نوراپی نفرین در مغز، به بهبود حال روحی کمک می کنند.
با این حال، مصرف MAOI ها نیاز به دقت دارد، چون ممکن است عوارضی مثل سرگیجه، تهوع یا افزایش فشار خون ایجاد شود. همچنین باید مراقب تداخلات دارویی و غذایی باشید.
می خوای درمان رو با خیال راحت شروع کنی؟
همین حالا نوبت ویزیت خودت رو در بیمارستان روانپزشکی دل آرام رزرو کن و با کمک پزشکان متخصص، مسیر بهبود رو با اطمینان ادامه بده.
برای دریافت نوبت، روی عکس زیر کلیک کن.
سوالات متداول
MAO چیست؟
آنزیمی در مغز است که انتقال دهنده های عصبی مثل سروتونین و دوپامین را تجزیه می کند.
داروی MAOI چه می کند؟
این دارو آنزیم MAO را مهار می کند تا سطح مواد شیمیایی مغز بالا برود و افسردگی کاهش یابد.
با چه غذاهایی نباید مصرف شود؟
پنیر کهنه، سوسیس، گوشت دودی، الکل و سس سویا چون ممکن است فشار خون را بالا ببرند.
آیا تداخل دارویی دارد؟
بله، با بسیاری از داروها مثل ضد افسردگی ها، مسکن ها و برخی آنتی بیوتیک ها تداخل دارد.
برای چه کسانی تجویز می شود؟
برای کسانی که به داروهای ضد افسردگی دیگر جواب نداده اند.
آیا عوارض دارد؟
ممکن است باعث تهوع، سرگیجه یا بی خوابی شود اما با مراقبت قابل کنترل است.
چند نوع MAO داریم؟
دو نوع MAO-A و MAO-B که هر کدام نقش متفاوتی در مغز دارند.
























